Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2014

Κεφάλαιο 3: Η θρησκευτική και η πολιτική οργάνωση των Ελλήνων


βλ. παρουσίαση με διαφάνειες από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ



ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ
  • Τι γνωρίζετε για τις αρμοδιότητες του Οικουμενικού Πατριαρχείου την εποχή της Τουρκοκρατίας;
  • Αναφέρετε τις διαφορετικές στάσεις των ορθόδοξων κληρικών απέναντι στην τουρκική κατάκτηση.

Αρχείο:Максим Грек.jpg

για πατριάρχη Νεόφυτο Β' βλ. εδώ
για μοναχό Μάξιμο Γραικό βλ. εδώ



  • Τι γνωρίζετε για την ηγετική ομάδα των Φαναριωτών;



  • Τι γνωρίζετε για τους κοινοτικούς άρχοντες και ποιες αρμοδιότητες είχαν;


  •  


    Οι Έλληνες στα χρόνια της Τουρκοκρατίας είχαν μια μορφή κοινοτικής αυτοδιοίκησης
    Αυτή η κοινοτική διοίκηση, με κάποιες διαφορές, υπήρχε από τα αρχαία και τα βυζαντινά χρόνια. Οι Τούρκοι την προσάρμοσαν στις ανάγκες της δικής τους διοίκησης και πέτυχαν να ελέγχουν καλύτερα τους ραγιάδες και να εισπράττουν τους φόρους χωρίς έξοδα και φροντίδες. Οι κοινοτικοί άρχοντες, γνωστοί με πολλά ονόματα, όπως κοτζαμπάσηδεςδημογέροντεςπρόκριτοιπροεστοί κ.ά. προέρχονταν κυρίως από εύπορες οικογένειες.



    Εκλέγονταν συνήθως για ένα χρόνο από τη συνέλευση του λαού (μάζωξη), που γινόταν στον αυλόγυρο της εκκλησίας. Την εκλογή όμως έπρεπε να την εγκρίνουν οι Τούρκοι. Αυτό δείχνει ότι οι κοινοτικοί άρχοντες έπρεπε να είναι αρεστοί στις οθωμανικές αρχές. Οι δημογέροντες εκπροσωπούσαν τους Έλληνες κι ήταν υπεύθυνοι να τηρούν την τάξη, όσες φορές η κρατική εξουσία δεν ήταν σε θέση να τη διατηρήσει.



    Κύριο έργο τους ήταν να συντάσσουν τους φορολογικούς καταλόγους ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες κάθε οικογένειας και να εισπράττουν τους φόρους. Το κράτος καθόριζε το ποσό που θα πλήρωνε κάθε κοινότητα κι αν κάποιοι δεν είχαν να πληρώσουν το ποσό, το πλήρωναν οι υπόλοιποι. Οι δημογέροντες δίκαζαν κιόλας κτηματικές και άλλες διαφορές ανάμεσα στους κατοίκους της κοινότητας κι έβγαζαν τις αποφάσεις τους με βάση τα έθιμα (πατροπαράδοτες συνήθειες). Οι Έλληνες είχαν πιο πολύ εμπιστοσύνη σ’ αυτά τα δικαστήρια παρά στα τουρκικά. Ξεχωριστό ενδιαφέρον έδειχνε η κοινότητα για την παιδεία. Πολλά σχολεία ιδρύθηκαν και λειτούργησαν τότε με δαπάνες των κοινοτήτων. Μερικές κοινότητες, εξαιτίας της θέσης τους, της παραγωγής που είχαν ή για άλλους λόγους, κατάφερναν να πετύχουν από το σουλτάνο το λεγόμενο «κοινοτικό προνόμιο». Στην περίπτωση αυτή πλήρωναν λιγότερους φόρους και γλίτωναν από ποικίλες καταπιέσεις. Το προνόμιο αυτά βοήθησε κάποιες περιοχές (Μέτσοβο, Ζαγόρι, Κυκλάδες, Χίος κ.ά.) να γνωρίσουν μεγάλη ανάπτυξη.

    για προεστούς βλ. ιστολόγιο Στ΄...και ψηφιακά





    Τρίτη 14 Οκτωβρίου 2014

    ΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΛΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ


    • Παρατηρήστε τις  φωτογραφίες που δείχνουν τις ίδιες περιοχές της Θεσσαλονίκης σε άλλη εποχή.
    • Μπορείτε να καταλάβετε ποια σημεία της πόλης δείχνουν; Ποιες διαφορές εντοπίζετε;






       Τοπικοί προσδιορισμοί 

                  Για να εκφράσουμε τον τόπο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:

    1.     Τοπικά επιρρήματα

                        Άκλιτες λέξεις που δηλώνουν τόπο, όπως πάνω, κάτω, εδώ, εκεί, αλλού,
                        κάπου, παντού, μέσα, έξω, δεξιά, αριστερά, μπροστά, πίσω, πλάι, δίπλα,
                        ψηλά, χαμηλά, κοντά, απέναντι, γύρω, τριγύρω, ολόγυρα, ανάμεσα, βόρεια,
                        νότια, ανατολικά, δυτικά κλπ

    2.      Φράσεις με προθέσεις (εμπρόθετοι προσδιορισμοί) που δηλώνουν τόπο 
           και οι οποίες συνήθως σχηματίζονται με τις προθέσεις:
           Ξεκίνησε πρωί από το χωριό.
           Προχώρησαν ίσαμε το σπίτι εκείνο.
           Πάω κατά την πλατεία.
                        Πάω μέχρι την πλατεία.
                        Προς τα δεξιά βλέπετε το σαλόνι.
                        Προχώρησαν σε άλλο δωμάτιο.
                        Προχώρησε ως το τέρμα του δρόμου

    3.      Ουσιαστικά σε αιτιατική (με ή χωρίς άρθρο):
      Πηγαίνω (στην) αγορά.
                 Το σπίτι βρίσκεται στην πλατεία.

    4.      Αναφορικές προτάσεις που φανερώνουν τόπο:
        Πηγαίνει όπου θέλει



    Δευτέρα 13 Οκτωβρίου 2014

    ΠΟΙΗΜΑΤΑ




    βλ. έργα του εδώ

    Διάβασε το ποίημα "Σπίτι με κήπον" του Κ. Καβάφη ΚΛΙΚ

    Μοιάζει το σπίτι που θα θελε να χει ο ποιητής με αυτό που πραγματικά είχε;

    Διάβασε τα παρακάτω ποιήματα του Καβάφη και αναζητήστε σύμβολα και ποιητικές εικόνες.

    Τείχη

    Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
    μεγάλα κ' υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.
    Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
    Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη·
    διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
    Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.
    Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
    Ανεπαισθήτως μ' έκλεισαν από τον κόσμον έξω.

    Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον

    Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ', ακούσθει
    αόρατος θίασος να περνά
    με μουσικές εξαίσιες, με φωνές -
    την τύχη σου που ενδίδει πιά, τα έργα σου
    που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου
    που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανοφέλετα θρηνήσεις.
    Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
    αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που φεύγει.
    Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν
    ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου·
    μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
    Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
    σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μιά τέτοια πόλι,
    πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,
    κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ' όχι
    με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,
    ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,
    τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,
    κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις.


    Ιθάκη

    Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
    να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος,
    γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
    Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
    τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι,
    τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις,
    αν μεν' η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή
    συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα σου αγγίζει.
    Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
    τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,
    αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου,
    αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου.

    Να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος.
    Πολλά τα καλοκαιρινά πρωϊά να είναι
    που με τι ευχαρίστησι, με τι χαρά
    θα μπαίνεις σε λιμένας πρωτοειδωμένους,
    να σταματήσεις σ' εμπορεία Φοινικικά,
    και τες καλές πραγμάτειες ν' αποκτήσεις,
    σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ' έβενους,
    και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής,
    όσο μπορείς πιο άφθονα ηδονικά μυρωδικά,
    σε πόλεις Αιγυπτιακές πολλές να πας,
    να μάθεις και να μάθεις απ' τους σπουδασμένους.
    Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη.
    Το φθάσιμον εκεί ειν' ο προορισμός σου.
    Αλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου.
    Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει
    και γέρος πια ν' αράξεις στο νησί,
    πλούσιος με όσα κέρδισες στο δρόμο,
    μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη.
    Η Ιθάκη σ'έδωσε τ' ωραίο ταξείδι.
    Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο.
    Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια.
    Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δε σε γέλασε.
    Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
    ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν.






    Κεφάλαιο 2: Οι συνθήκες ζωής των υποδούλων

    ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ
    • Τι γνωρίζετε για τον σχηματισμό της καινούριας άρχουσας τάξης των Φαναριωτών που από τον 17ο αιώνα έπαιξε σημαντικό εθνικό ρόλο στην εκπαίδευση;
    • Ποιοι ήταν οι καθημερινοί περιορισμοί για τους υπόδουλους Έλληνες;
    • Ποιες ήταν οι κυριότερες διακρίσεις σε βάρος των Ελλήνων και ποιοι οι σημαντικότεροι φόροι που τους επιβλήθηκαν;  
    βλ. παρουσίαση με διαφάνειες από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ

    βλ. σχεδιάγραμμα του μαθήματος από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ 







    Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2014

    Κεφάλαιο 8ο: ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΜΕΙΚΤΕΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 






    ΚΛΙΚ ΕΔΩ για να εξασκηθείς στις αριθμητικές παραστάσεις

    Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2014

    Ενότητα Α. Η Γη ως ουράνιο σώμα.

    Κεφάλαιο 6o : Το ηλιακό μας σύστημα
    • τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.
    • να εντοπίσετε τη θέση της Γης στο ηλιακό μας σύστημα.
    Ηλιακό Σύστημα, παζλ: Επιλέξτε Planet Level.Σύρετε τον κάθε πλανήτη στη σωστή θέση του: ΚΛΙΚ




    Τετάρτη 8 Οκτωβρίου 2014

    ΕΝΟΤΗΤΑ Β: Οι Έλληνες κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)

    Κεφάλαιο 1: Η κατάκτηση της ελληνικής χερσονήσου








    βλ. παρουσίαση με διαφάνειες από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ

    βλ. σχεδιάγραμμα του μαθήματος από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ 


    Αθήνα - Τουρκοκρατία
    Αθήνα: Τουρκοκρατία
    ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ
    • Ποια ήταν τα αίτια της παρακμής της βυζαντινής αυτοκρατορίας;
    • Πότε κατακτήθηκε η ελληνική χερσόνησος από τους Τούρκους;
    • Ποιες περιοχές της Ελλάδας δεν ήταν στην κυριαρχία των Τούρκων;
    • Τι ονομάζουμε Τουρκοκρατία;
    • Πώς ήταν για τους Χριστιανούς οι δύο πρώτοι αιώνες της Τουρκοκρατίας;
    • Πότε αρχίζει να καλυτερεύει η ζωή των υπόδουλων Ελλήνων;
    • Ποια προβλήματα αντιμετώπιζαν οι Έλληνες που ήταν στην κυριαρχία των Βενετών;
    • Ποια εξέλιξη έχουμε με τα χρόνια στις συνθήκες ζωής των Ελλήνων που ζούσαν στις βενετοκρατούμενες περιοχές;





    Το παιδομάζωμα. Πίνακας του Νικόλαου Γύζη (1842-1901)





    Συγκέντρωση ευγενών στα Επτάνησα