Παρασκευή 29 Μαρτίου 2019

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)

Κεφάλαιο 14: Φιλελληνισμός

βλ. ανοιχτό σχολείο εδώ

Picture
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ
  • Ποιοι ονομάστηκαν Φιλέλληνες;
  • Ποια ήταν η προσφορά των Φιλελλήνων στην ελληνική επανάσταση
  • Ποιες ομάδες ανθρώπων αποτελούσαν τους Φιλέλληνες;
  • Τι γνωρίζεις για τις Φιλελληνικές Επιτροπές;
  • Πότε συγκροτήθηκε το πρώτο Τάγμα των Φιλελλήνων και σε ποια σημαντική μάχη πήρε μέρος;
  • Ποια η στάση της Αμερικής απέναντι στον ελληνικό Αγώνα

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και φιλέλληνες






Picture




Κεφάλαιο 21ο : Η ζωή των ανθρώπων στις πολικές περιοχές

  • οι πολικές περιοχές της Γης
  • Πώς προσαρμόζονται οι κάτοικοι στις δύσκολες συνθήκες των πολικών περιοχών
 



Οι πολικές περιοχές, όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται βορειότερα από το Βόρειο Πολικό Κύκλο και νοτιότερα από το Νότιο Πολικό Κύκλο. Συγκεκριμένα ανήκουν οι βόρειες περιοχές της Αμερικής, η Γροιλανδία, οι βόρειες ακτές της Ευρώπης και της Ασίας και η Ανταρκτική.
Οι περιοχές αυτές είναι σκεπασμένες με πάγο πάντα -αφού οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν τελείως πλάγια σε αυτές- και η θερμοκρασία είναι πολύ χαμηλή, (έως -60 β). Μάλιστα το έδαφος είναι σχεδόν πάντα παγωμένο σε βάθος. Έτσι και εδώ, όπως και στην έρημο, λίγα είναι τα φυτά και τα ζώα που μπορούν να προσαρμοστούν στις δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες.
Συγκεκριμένα η βλάστηση που επικρατεί είναι της τούνδρας και λίγο νοτιότερα, στα όρια της εύκρατης και πολικής, της τάιγκα ενώ ζουν κυρίως τάρανδοι, πολικές αρκούδες, αλεπούδες, λαγοί και μερικά αποδημητικά πουλιά.








Στην Ανταρκτική επίσης έχουμε πολλούς πιγκουίνους, φάλαινες και φώκιες.

Στις πολικές περιοχές η διάρκεια τόσο της μέρας όσο και της νύχτας είναι έξι μήνες και ονομάζονται αντίστοιχα πολική ημέρα και πολική νύχτα. Όταν στην Αρκτική είναι μέρα στην Ανταρκτική είναι νύχτα και αντίστροφα. Αυτό συμβαίνει λόγω της κλίσης του άξονα της Γης. Έτσι ο ήλιος φωτίζει το καλοκαίρι τις βόρειες περιοχές χωρίς να δύσει και έχουμε την πολική ημέρα και αντίστροφα στο νότιο πολικό κύκλο, η πολική νύχτα επικρατεί το καλοκαίρι και η νότια πολική ημέρα το χειμώνα.



Σε αυτές τις πολικές περιοχές οι κάτοικοι είναι επίσης λίγοι. Συγκεκριμένα, στη βόρεια Ευρώπη ζουν Λάπωνες (Φινλανδία, Σουηδία, Νορβηγία, Ρωσία) και Εσκιμώοι στη νότια Γροιλανδία, στις ΒΔ ακτές της Αλάσκας και στον Καναδά (Λαμπραντόρ)

Κεφάλαιο 22ο : Η ζωή στα τροπικά δάση

  • Τα τροπικά δάση της Γης
  • Πώς προσαρμόζονται οι κάτοικοι στις  συνθήκες αυτών των περιοχών



Οι περιοχές των τροπικών δασών βρίσκονται στη Νότια Αμερική (γύρω από τον ισημερινό), τη Βόρεια Αμερική (ανάμεσα από τον Τροπικό του Καρκίνου και τον ισημερινό), την Αφρική (κεντρική και δυτική - πάλι γύρω από τον Ισημερινό) και στην Ασία (ΝΑ Ασία - γύρω από τον Ισημερινό επίσης)
Εδώ οι συνθήκες είναι ιδανικές για να δημιουργηθούν τα φυτά, τα οποία αναπτύσσονται συνέχεια και δε χάνουν ποτέ το φύλλωμά τους. Και οι συνθήκες αυτές έχουν να κάνουν α) με την άφθονη υγρασία και τις συνεχείς βροχοπτώσεις και β) με τη θερμοκρασία, η οποία παραμένει σταθερή για όλο το χρόνο (μεταξύ 20 και 30 Β. Κελσίου)
Έτσι, τα δέντρα φθάνουν σε τεράστια ύψη, πολλές φορές και ως 50 μ., έχουν πυκνό φύλλωμα με συνέπεια οι ακτίνες του ήλιου να μην μπορούν να διεισδύσουν έως το έδαφος κι έτσι αυτό να είναι πάντα υγρό και σκεπασμένο από σάπια φύλλα. Από την αποσύνθεση αυτών των φύλλων παράγονται θρεπτικές ουσίες, οι οποίες απορροφούνται από τις ρίζες των δέντρων.


τροπικό δάσος στη ΝΑ Ασία

Τα τροπικά δάση αναλογούν στο 50% όλων των δασών του κόσμου και αναπτύσσεται σε αυτά μαζί με την πλούσια χλωρίδα και πλούσια πανίδα. Τα φυτά που ευδοκιμούν εδώ είναι κυρίως πλατύφυλλα δέντρα, τα οποία είναι αειθαλή, επίφυτα, δηλαδή φυτά που προσκολλώνται στα κλαδιά και στους κορμούς των ψηλών δέντρων, χωρίς να βλάπτουν όμως την ανάπτυξή τους και στο έδαφος λίγοι θάμνοι και πόες.

τροπικό δάσος του Αμαζονίου

Σε μεγαλύτερη απόσταση από τον Ισημερινό αναπτύσσονται φυλλοβόλα δάση και η σαβάνα. Εκεί επικρατεί μια περίοδο ξηρασίας και μια περίοδο υγρών μουσώνων, δηλαδή συνεχών βροχοπτώσεων.


Σύννεφα των μουσώνων του Ινδικού πάνω από την Καλκούτα

Τα ζώα των τροπικών περιοχών είναι πολυάριθμα και εξαρτάται από την ήπειρο που εκτείνεται η τροπική ζώνη. Στην Αφρική έχουμε κυρίως έντομα, ερπετά, πουλιά, και φυτοφάγα και σαρκοφάγα ζώα.
Στην Αμερική επίσης συναντάμε και αετούς, παπαγάλους τουκάνανακόντες και βόεςιγκουάνα κλπ
Στην Ασία πάλι συναντάμε και πιθήκους, τίγρεις, νεροβούβαλους, πυγμαία γουρούνια κλπ

Οι Πυγμαίοι είναι μια φυλή που ζει στο Τροπικό δάσος της κεντρικής Αφρικής, διασκορπισμένοι σε μικρές ομάδες, επικοινωνούν με τύμπανα και χαρακτηριστικό τους γνώρισμα αποτελεί το μικρό ύψος τους (δεν ξεπερνούν το 1, 40 μ. ενώ και το βάρος τους κυμαίνεται γύρω στα 40 κιλά)

Είναι κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες αποκλειστικά από το δάσος, γι αυτό και σέβονται πάρα πολύ το τροπικό δάσος και το προστατεύουν. Έχουν προσαρμοστεί στις δύσκολες συνθήκες του δάσους, αρκούμενοι σε πολύ λίγα αγαθά. Χρησιμοποιούν κλαδιά και φύλλα για να κατασκευάζουν τις καλύβες τους αλλά και τα άλλα καθημερινά τους αντικείμενα. Κάνουν τις δουλειές τους πολύ νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ, λόγω της υψηλής θερμοκρασίας αλλά και υγρασίας που επικρατεί κατά τη διάρκεια της ημέρας. Συχνά (περίπου ανά δυο μήνες), οι Πυγμαίοι μετακινούνται σε άλλες περιοχές για να εξασφαλίσουν τροφή.

Μια άλλη ιδιαίτερη φυλή είναι και οι Μπαντού. Ζουν και αυτοί στο τροπικό δάσος της Αφρικής και είναι κυρίως γεωργοί.

 
περιοχές που βρίσκονται οι Μπαντού

Εξαιτίας του φτωχού εδάφους των τροπικών δασών, ως προς τα θρεπτικά συστατικά, οι Μπαντού έχουν βρει ένα δικό τους τρόπο για να το καλλιεργούν. Συγκεκριμένα, για να αυξήσουν τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους, καίνε κάθε δυο χρόνια τα δέντρα μικρών περιοχών του τροπικού δάσους. Έτσι δημιουργούνται νέες εκτάσεις που μπορούν να τις καλλιεργήσουν και στις οποίες μεταφέρουν ολόκληρο το χωριό τους. Φυτεύουν κυρίως μανιόκ (από το οποίο φτιάχνουν το ψωμί), καλαμπόκι, μπανάνες κλπ



Κεφάλαιο 23: Η ζωή στις εύκρατες περιοχές 

  • ποιες είναι οι εύκρατες περιοχές της Γης.
  • γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν στις εύκρατες περιοχές.



Εύκρατες περιοχές είναι οι περιοχές ανάμεσα στον Τροπικό του Καρκίνου και στο Βόρειο Πολικό κύκλο (Βόρεια Εύκρατη Ζώνη) και οι περιοχές ανάμεσα στον Τροπικό του Αιγόκερω και στο Νότιο Πολικό κύκλο (Νότια Εύκρατη Ζώνη).









Σε αυτές τις περιοχές αναπτύσσονται η γεωργία και η κτηνοτροφία σε μεγάλη κλίμακα αφού το ήπιο κλίμα και η βλάστηση των περιοχών αυτών ευνοούν αυτές τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
 Η αφθονία αυτών των προϊόντων δίνουν μεγάλη ώθηση στο εμπόριο και ως συνέπεια παρατηρείται ολοένα και μεγαλύτερη αύξηση του πληθυσμού σε αυτές τις χώρες. Έτσι δημιουργούνται ολοένα και νέες πόλεις, κατασκευάζονται τεχνικά έργα, οι άνθρωποι μορφώνονται και ασχολούνται με την τέχνη. Προσπαθούν γενικά να βελτιώσουν τη διαβίωσή τους κάνοντας διάφορες εφευρέσεις, μιλώντας εύκολα και γρήγορα από το ένα σημείο στο άλλο της Γης με την ανάπτυξη των Μέσων Ενημέρωσης αλλά και Επικοινωνίας, ταξιδεύοντας γρήγορα και με ασφάλεια με τα σύγχρονα μέσα μεταφοράς κλπ
Picture
Ταυτόχρονα όμως η εντατική εκμετάλλευση των φυσικών πρώτων υλών
 μετέβαλε το φυσικό περιβάλλον. 
Η εκχέρσωση των δασών, η επέκταση των πόλεων, η ανάπτυξη της βιομηχανίας και τα μεγάλα τεχνικά έργα αλλάζουν το γήινο ανάγλυφο. Έτσι δημιουργούνται μεγάλα προβλήματα που έχουν σχέση με τη ρύπανση θαλασσών και λιμνών, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, την τρύπα του όζοντος, το λιώσιμο των πάγων, τη λειψυδρία, την κατασκευή χωματερών, τη μείωση των φυσικών πόρων, την εξαφάνιση ζωικών και φυτικών ειδών.









    ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

    "Συνέντευξη με τον κύριο Μανόλη"
    "Συνέντευξη με τον Αντώνη" 








    βλ. επαγγέλματα που δεν υπάρχουν πια σε διαφάνειες εδώ





    βλ. Γραμματική Ε΄- Στ', Μέρος 4ο, Ενότητα 16, Ευθύς και πλάγιος λόγος, εδώ

    Πέμπτη 28 Μαρτίου 2019

    ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Μετρήσεις-Μοτίβα

    Σε αυτή την ενότητα θα ασχοληθούμε με τις μετρήσεις και τα μοτίβα:
    Οι μετρήσεις είναι ίσως η εφαρμογή των μαθηματικών στην καθημερινή μας ζωή. Μετράμε αποστάσεις, διαστάσεις, το χρόνο, το βάρος και το κόστος. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή σου χωρίς όλες αυτές τις μετρήσεις; Τα μοτίβα είναι η «μαγεία της επανάληψης». Θα έχεις δει υφαντά και κεντήματα ή χαλιά λαϊκής τέχνης. Ένα απλό σχέδιο επαναλαμβάνεται και δημιουργεί μια πολύ όμορφη σύνθεση. Στη ζωγραφική οι πίνακες του­ Esher είναι διάσημοι ακριβώς γι'αυτό το χαρακτηριστικό: για τα μοτίβα από τα οποία αποτελούνται.Είναι εξαιρετικά προκλητικό να ψάχνεις για μοτίβα! Μόλις ανακαλύψεις το μοτίβο μπορείς να προβλέψεις τι ακολουθεί! Καλή διασκέδαση ...



    Κεφάλαιο 49: ΜΕΤΡΩ ΤΟ ΜΗΚΟΣ


    Μονάδα μέτρησης του μήκους είναι το μέτρο (μ,).
    Υποδιαιρέσεις του μέτρου (μ.) δηλαδή μικρότερα είναι:
    • το δεκατόμετρο ή παλάμη ή δέκατο  (δ.),
    • το εκατοστόμετρο ή εκατοστό (εκ.)
    • το χιλιοστόμετρο ή χιλιοστό (χ.)
    Mεγαλύτερη μονάδα μέτρησης του μέτρου είναι το χιλιόμετρο, δηλαδή 1000 μέτρα.

    Ανάλυση του μέτρου (μ.):
    1μ.= 10 δεκατόμετρα ή 1μ.= 100 εκατοστόμετρα ή 1μ =1000 χιλιοστόμετρα

     

    Ανάλυση του δεκατόμετρου ή παλάμης 
     1δ.= 10 εκατοστόμετρα ή 1 δ. = 100 χιλιοστόμετρα




    Ανάλυση του εκατοστόμετρου ή εκατοστού(εκ.):
    1εκ.= 10 χιλιοστόμετρα




    Όταν θέλουμε να μετατρέψουμε μια μονάδα μήκους από μεγαλύτερη σε μικρότερη κάνουμε πολλαπλασιασμό με το 10, το 100 ή το 1000.
    Όταν πολλαπλασιάζω με 10 ή 100 ή 1000 βάζω μηδενικά
    ή

    μεταθέτω την υποδιαστολή δεξιά τόσα ψηφία, όσα μηδενικά έχει το 10, το 100 ή το 1000
    π. χ. 4,5μ είναι:

    4,5 Χ 10 = 45 δέκατα
    4,5 Χ 100 = 450 εκατοστά

    4,5 Χ 1000 = 4.500 χιλιοστά
    Να θυμάσαι ακόμα ότι για να κάνουμε πράξεις ανάμεσα σε μετρήσεις μήκους, πρέπει οι μετρήσεις να εκφράζονται στην ίδια υποδιαίρεση ή πολλαπλάσιο του μέτρου, δηλαδή στην ίδια μονάδα μέτρησης μήκους και με αριθμούς της ίδιας μορφής.
    ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ:
    Ψάρι και εκατοστόΚΛΙΚ

    Μετατροπέας ΜονάδωνΒάλε τη μονάδα που έχεις και βρες αυτό που θεςΚΛΙΚ

    ΕΝΟΤΗΤΑ 13η: Τρόποι ζωής και επαγγέλματα

    Με τι θα ασχοληθούμε:
    • Πώς παίρνουμε πληροφορίες κάνοντας ερωτήσεις
    • Πώς μετατρέπουμε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο
    • Πώς ενώνονται οι προτάσεις μεταξύ τους
    • Με την περιγραφή μιας προσωπικής εμπειρίας
    • Με σχηματισμούς επιθέτων όπως στα αρχαία ελληνικά: σε -ων, -ουσα, -ον και -ύς, -εία, -ύ
    • Πώς φτιάχνουμε μια εικονογραφημένη ιστορία
    • Πώς μετατρέπουμε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο
    Κείμενα:
    1. Χτίστες (ποίημα)
    2. Συνέντευξη με τον κ. Μανόλη, Συνέντευξη με τον Αντώνη (αυθεντικές συνεντεύξεις)
    3. Επιστήμη με άρωμα γυναίκας (άρθρο–προσωπική μαρτυρία)
    4. Η ιπτάμενη σκάφη (Φρουτοπία, εικονογραφημένη ιστορία)

    για Ναζίμ Χικμέτ εδώ

    βλ. Ποιήματα του Ναζίμ Χικμέτ εδώ
    άκου τραγούδι του 'Μονάκριβή μου αγαπημένη', μελοποιημένο από Μάνο  Λοΐζο  εδώ

    Τετάρτη 27 Μαρτίου 2019

    "Μια οικογένεια ανάμεσα στις άλλες"
    άρθρο σε περιοδικό «Ερευνητές», Η Καθημερινή, τεύχος 224, 17/5/03 (διασκευή)



    Σπύρος Βασιλείου, «Η οικογένεια στην ταράτσα», 1983

    Πάμπλο Πικάσο, «Οικογένεια Ακροβατών», βλ. βίντεο Εκπαιδευτικής τηλεόρασης
     "Μια μαμά για μένα" εδώ
     βλ. βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής εδώ

    ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)

    Κεφάλαιο 13: Οι αγώνες του Καραϊσκάκη
    βλ. ανοιχτό σχολείο εδώ





    ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ
    • Μετά την πτώση του Μεσολογγίου, ποια πορεία ακολούθησε ο Κιουταχής;
    • Ποιον έστειλε η επαναστατική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τον Κιουταχή;
    • Ποιο ήταν το σχέδιο του Καραϊσκάκη για να νικήσει τον Κιουταχή;
    • Ποιοι ήταν οι αγώνες του Καραϊσκάκη στη Στερεά;
    • Σε ποιους είχε ανατεθεί η αρχηγία των ελληνικών δυνάμεων της στεριάς και της θάλασσας και τι αποφάσισαν αυτοί;
    • Πώς διαδραματίστηκαν τα γεγονότα που οδήγησαν στον θάνατο του Καραϊσκάκη;
    • Τι συνέπειες είχε για τους Έλληνες ο απρόσμενος θάνατος του Καραϊσκάκη και ποιο ήταν τελικά το αποτέλεσμα της σύγκρουσης μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων;

    Θεόφιλος: «O Γεώργιος Καραϊσκάκης
    καταδιώκων τον Ρεσίτ πασά ή Κουταχή εν ξυφήρης το 1826»