Κεφάλαιο 17ο: ΔΥΝΑΜΕΙΣ

Ένα γινόμενο με ίδιους παράγοντες μπορεί να γραφεί ως δύναμη. 
Η δύναμη αποτελείται από δύο αριθμούς: 
τη βάση που είναι ο αριθμός που χρησιμοποιείται ως παράγοντας στο γινόμενο και
τον εκθέτη που δείχνει πόσες φορές ο αριθμός της βάσης χρησιμοποιείται ως παράγοντας.

π.χ. 2 x 2 x 2 x 2 x 2 =2<sup>5 

βλ. το μάθημα σε διαφάνειες εδώ</sup>

Ο εκθέτης γράφεται με μικρότερο μέγεθος, πάνω και δεξιά από τη βάση. 
Για παράδειγμα, η δύναμη με βάση το 2 και εκθέτη το 5 
γράφεται 2⁵ και διαβάζεται 2 στην πέμπτη (δύναμη). 

Η δύναμη με εκθέτη το 2 διαβάζεται: στη δεύτερη ή στο τετράγωνο 
(π.χ. 5² διαβάζεται στη δεύτερη ή 5 στο τετράγωνο). 

Η δύναμη με εκθέτη το 3 διαβάζεται: στην τρίτη ή στον κύβο
 (π.χ. 5³  διαβάζεται 5 στην τρίτη ή 5 στον  κύβο).

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΔΥΝΑΜΕΙΣ (ομαδικό ή ατομικό)

Κεφάλαιο 13ο : Οι μεγάλες οροσειρές και οι μεγάλες πεδιάδες

• οι μεγάλες οροσειρές και οι μεγάλες πεδιάδες της Γης.
• οι λόγοι ανάπτυξης των πολιτισμών στις πεδινές εκτάσεις

βλ, διαφάνειες εδώ και εδώ





Το ανάγλυφο μιας περιοχής διευκολύνει ή εμποδίζει τις δραστηριότητες των ανθρώπων. 
Στα μεγάλα υψόμετρα η διαβίωση των ανθρώπων είναι δύσκολη, όπως και η κατασκευή οδικού 
και σιδηροδρομικού δικτύου, ενώ αντίθετα στις πεδιάδες γίνεται πιο εύκολα η κάθε είδους δραστηριότητα του ανθρώπου (γεωργία, κτηνοτροφία, συγκοινωνία, εμπόριο κλπ)

Δεν είναι άλλωστε και περίεργο το ότι οι μεγάλοι πολιτισμοί της αρχαιότητας ως επί το πλείστον δημιουργήθηκαν σε πεδινές περιοχές.

• Στην Αφρική ο αιγυπτιακός πολιτισμός στηρίχθηκε οικονομικά στην αγροτική παραγωγή της εύφορης πεδιάδας του Νείλου ποταμού

• στην Ευρώπη ο Μινωικός και ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός βασίστηκαν στο εμπόριο και τη ναυτιλία που τους εξασφάλιζε ο πλούσιος θαλάσσιος διαμελισμός της Ελλάδας, το ίδιο ο Ρωμαϊκός και Βυζαντινός (Μεσόγειος θάλασσα)

• στη Μέση Ανατολή οι Βαβυλώνιοι και οι Ασσύριοι στηρίχθηκαν στις εύφορες πεδιάδες του Τίγρη και του Ευφράτη

• στην Ανατολική Ασία οι αρχαίοι Κινέζοι αναπτύχθηκαν γύρω από τις πεδιάδες του Κίτρινου ποταμού και των μεγάλων οροπεδίων

• στην κεντρική Αμερική οι Μάγιας και οι Αζτέκοι εκμεταλλεύτηκαν τις λίγες πεδιάδες που υπήρχαν στην οροσειρά της Σιέρα Μάντρε όπως κάτι ανάλογο έκαναν και οι Ίνκας στην οροσειρά των Άνδεων (εκμεταλλεύτηκαν τα οροπέδια της αυτοκρατορίας τους και αναπτύχθηκαν γύρω από τη λίμνη Τιτικάκα)

"Η Χελώνα και ο Ρεβιθάκης"

ελληνικό λαϊκο παραμύθι

"Ο μανδαρίνος κι ο γάτος"

κινέζικος μύθος

βλ. Βιβλίο Γραμματικής. Ενότητα 4, Μέρος 2ο, Φωνολογία και γραφή, "Τα διαλυτικά-απόστροφος-υποδιαστολή" και "Σημεία στίξης", σσ.52-54 και Ενότητα 8, Μέρος 5ο, Παραγωγική Μορφολογία-Σύνθεση-Παραγωγή, "Συνώνυμα-Αντώνυμα", σελ. 210

Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Μικρός λαός και πολεμά δίχως σπαθιά και βόλια 

για όλου του κόσμου το ψωμί, το φως και το τραγούδι.

Κάτω απ' τη γλώσσα του κρατεί τους βόγκους και τα ζήτω 

κι αν κάνει πως τα τραγουδεί ραγίζουν τα λιθάρια.

                                                                    (Γιάννης Ρίτσος)

βλ. ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, Μαργαρίτα Λυμπεράκη, [Η Εξέγερση]  Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων Ε΄- Στ΄ εδώ

για ιστορικά γεγονότα δες εδώ





βλ Βιβλίο Ιστορίας εδώ

Η μεταπολεμική ανασυγκρότηση της Ελλάδας (1950-74)

"Μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη"

"'Όπου και να σας βρίσκει  το κακό, αδελφοί,

όπου και να σας θολώνει ο νους,

μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό

και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη"

(Οδυσσέας Ελύτης) 

βλ. σύντομο βιογραφικό σημείο εδώ

βλ. διήγημα "Η φωνή του δράκου", το πρωτότυπο κείμενο εδώ


Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου Καναρίνι και μέντα

Περίληψη:

Στα έντεκά του χρόνια, ο Απελλής, αναστατωμένος απ' όσα μαθαίνει ξαφνικά και απογοητευμένος από κείνους που πίστευε ότι τον αγαπούν, βρίσκεται ολομόναχος μέσα στην απέραντη, πολύβουη και πολύμορφη Αθήνα. Μοναδική συντροφιά στην περιπλάνησή του θα έχει ένα "χάρτινο" παππού. Οι περιπέτειες που θα ζήσει θα πλουτίσουν τις εμπειρίες του, θα θέσουν όμως σε κίνδυνο ακόμα και την ίδια του τη ζωή. Θα καταφέρει να επιζήσει και ν' αντιμετωπίσει σωστά τα προβλήματά του; Θα τον βοηθήσει ο παράξενος "χάρτινος" παππούς να βρει την αλήθεια και την αγάπη; Σ' αυτό το μυθιστόρημα καθρεφτίζεται η σκληρή κοινωνική πραγματικότητα του καιρού μας.

δες περισσότερο για το βιβλίο εδώ

ΚΡΙΤΙΚΕΣ:

"... ένα συναρπαστικό περιπετειώδες ανάγνωσμα με αυξανόμενη την ένταση της πλοκής και με χαρακτήρες αληθινούς και θαυμαστούς στην ολοκλήρωσή τους. Το εύρημα δε της εμβόλιμης παράθεσης αποσπασμάτων (του Παπαδιαμάντη) λειτουργεί κατά πρώτον ιδεολογικά: καταδεικνύουν στον αναγνώστη τη δύναμη της λογοτεχνίας και του δημιουργού συνάμα, και υφολογικά κατά δεύτερο: έχουν μερική σχέση με τα τεκταινόμενα χωρίς, όμως, να δεσμεύεται η πραγματική ιστορία. Κοντολογίς πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό για το θέμα του μυθιστόρημα, έξοχα σκηνοθετημένο και επιπλέον υποδειγματικό στο χειρισμό της γλώσσας". 

Περιοδικό ΔΙΑΒΑΖΩ - Μάρτιος 1997


"... Ξαναδιάβασα μέσα στις καλοκαιρινές διακοπές το μυθιστόρημα Καναρίνι και μέντα της γνωστής συγγραφέως Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου (...) Το μυθιστόρημα έχει πολλές αφηγηματικές αρετές. Το νήμα της εξιστόρησης των γεγονότων δε χάνεται ούτε στιγμή από τον αναγνώστη, γεγονός που δημιουργεί την αναγνωστική αγωνία και το έντονο ενδιαφέρον για τη συνέχεια. Η πλοκή εξάλλου είναι στέρεα και καθαρή. Οι χαρακτήρες ακέραιοι και ψυχολογημένοι, ιδιαίτερα οι «περιθωριακοί» τσιγγάνοι. Όλα όμως αυτά τα στοιχεία, εσωτερικά ή εξωτερικά της γραφής, δεν είναι παρά βοηθητικά επινοήματα προκειμένου να αναδειχθεί κάτι βαθύτερο και ουσιαστικότερο που είναι - κατά τη γνώμη μου - η σχέση των νέων μας με τα κλασικά κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. 
Η περιπετειώδης ιστορία του Απελλή είναι το πρόσχημα για να εμπλέξει η συγγραφέας σ' αυτή μια άλλη παρόμοια ιστορία που δίνεται στο διήγημα του Παπαδιαμάντη. Η αληθινή τέχνη βοηθάει τη ζωή. (...) Χωρίς τους μεγάλους της νεοελληνικής Γραμματείας είμαστε σπίτι χωρίς θεμέλια, δέντρο χωρίς ρίζες. Το μυθιστόρημα Καναρίνι και μέντα προσφέρει την ευκαιρία για παρόμοιους προβληματισμούς. Και είναι μια καινούρια ιδέα που κερδίζει η λογοτεχνία για παιδιά και νέους, χάρη στην έμπειρη και πρωτοπόρο συγγραφέα κ. Πέτροβιτς.
Β. Δ. Αναγνωστόπουλος
Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Περιοδικό ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ, τ. 9-10/2003

Κεφάλαιο 16ο: ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑ ΕΝΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ-Ε.Κ.Π. 

Πολλαπλάσιο ενός αριθμού λέγεται ο αριθμός που προκύπτει, όταν τον πολλαπλασιάσουμε με έναν άλλο φυσικό αριθμό.

Π. χ. Τα πολλαπλάσια του 3 και του 6 είναι:
Π3: 0, 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27…
Π6: 0, 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48, 54 …
Τα πολλαπλάσια είναι άπειρα

Κοινά πολλαπλάσια δύο ή περισσότερων φυσικών αριθμών λέγονται οι αριθμοί που είναι πολλαπλάσια όλων αυτών των αριθμών πλην του μηδενός (0)
Τα κοινά πολλαπλάσια δημιουργούνται με διαδοχικό πολλαπλασιασμό του μικρότερου κοινού πολλαπλάσιου.
Π. χ. 6, 12, 18, 24 ..

δες πώς βρίσκουμε το Ε.Κ.Π. σε διαφάνειες εδώ 

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΔΙΑΙΡΕΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑ σε διαφάνειες εδώ

Άσκηση: ΚΛΙΚ

Κεφάλαιο 12ο : Το ανάγλυφο της Γης

• πώς δημιουργήθηκε το ανάγλυφο της Γης.
• για το ηπειρωτικό και το υποθαλάσσιο ανάγλυφο της Γης.

βλ. το μάθημα σε διαφάνειες εδώ

Η γέννηση της Γης χρονολογείται στα 4,6 δισ. χρόνια.

Βεβαίως και η επιφάνειά της δεν έχει μείνει ίδια αλλά συνεχώς μεταβάλλεται από δυνάμεις: ενδογενείς και εξωγενείς.

• Οι ενδογενείς προκαλούνται στο εσωτερικό της Γης και γίνονται αισθητές με τους σεισμούς και τα ηφαίστεια.

• Οι εξωγενείς προκαλούνται από την ανθρώπινη παρέμβαση (φράγματα, αποξηράνσεις λιμνών, γέφυρες κλπ) ή από δυνάμεις φυσικές όπως ο άνεμος, η διαφορά θερμοκρασίας, το νερό κλπ

Το ανάγλυφο δηλαδή της Γης το διακρίνουμε σε ηπειρωτικό και υποθαλάσσιο ανάγλυφο.

Το ηπειρωτικό, καθορίζεται από δύο μεγάλες ομάδες: τον οριζόντιο και τον κατακόρυφο διαμελισμό. 

• Κατακόρυφο διαμελισμό ονομάζουμε τη μορφολογία μιας περιοχής και συγκεκριμένα τις διαφορές που παρατηρούνται στο υψόμετρο, δηλαδή οροσειρές, οροπέδια, πεδιάδες, κοιλάδες κ.λπ.
•  Οριζόντιο διαμελισμό ονομάζουμε τη μορφολογία των ακτών και συγκεκριμένα τις διαφορές που έχουν ως προς το μήκος και το σχήμα, δηλαδή κόλπους, ακρωτήρια, χερσονήσους, νησιά κ.λπ.

Το υποθαλάσσιο ανάγλυφο είναι το ίδιο πολύμορφο και διαμορφώνεται από υποθαλάσσιες οροσειρές, βαθιές τάφρους, απότομα βυθίσματα και μεγάλες λεκάνες.

Άλλωστε τα περισσότερα νησιά που είναι διάσπαρτα στους ωκεανούς και στις θάλασσες είναι οι κορυφές των υποθαλάσσιων οροσειρών.

Ο άνθρωπος με τη βοήθεια των δορυφόρων χαρτογράφησε το βυθό όλων των θαλασσών. Η σημασία της χαρτογράφησης είναι τεράστια για τη ναυσιπλοΐα, αφού τα υποθαλάσσια τοπία εμφανίζουν εντυπωσιακά γεωλογικά χαρακτηριστικά.

 Δες στην παρακάτω εικόνα χαρτογράφηση τμήματος του κόλπου του Μεξικού:

Δες αν θες κι άλλες χαρτογραφήσεις θαλασσών, λιμνών κλπ ΚΛΙΚ