Κεφάλαιο 4: Η Ελλάδα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο





βλ. παρουσίαση με διαφάνειες από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας    εδώ 
βλ. σχεδιάγραμμα του μαθήματος από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ

Η Ευρώπη τις παραμονές του Α' Παγκοσμίου Πολέμου

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

• Μετά το διπλασιασμό των εδαφών και του πληθυσμού της το 1913 η Ελλάδα με ποια προβλήματα βρέθηκε αντιμέτωπη;
• Ποια ήταν τα αίτια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου που ξέσπασε στην Ευρώπη το 1914;
• Ποια ήταν η αφορμή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου;
• Ποια ήταν τα αντίπαλα στρατόπεδα στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο; 
• Από τα βαλκανικά κράτη ποια εντάχθηκαν στις Κεντρικές Δυνάμεις και ποια στις δυνάμεις της Αντάτ;

• Ποιες οι απόψεις Βενιζέλου και βασιλιά Κωνσταντίνου για τη συμμετοχή ή όχι της Ελλάδας στον πόλεμο; 

       βλ. παρουσίαση σε διαφάνειες εδώ

• Ποιο ήταν  το αποτέλεσμα αυτής της διαφωνίας μεταξύ Βενιζέλου και βασιλιά Κωνσταντίνου;

Θεσσαλονίκη 1917. Κίνημα της Εθνικής Άμυνας. Διακρίνονται στον πίνακα οι Δαγκλής (στο μέσο) και Βενιζέλος-Κουντουριώτης (στα δεξιά)

• Τελικά πώς και πότε μπήκε η Ελλάδα στον πόλεμο και στο πλευρό ποιας συμμαχίας;
• Πότε τελείωσε ο Α΄παγκόσμιος Πόλεμος και πώς;
• Ποια τα οφέλη της Ελλάδας από τη συμμετοχή της στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;

Η Ελλάδα μετά τις συνθήκες Νεϊγύ και Σεβρών

Ενότητα 16η: Μουσεία

Με τι θα ασχοληθούμε

• Πώς αφηγούμαστε μια ιστορία
• Πώς ξεχωρίζουμε την ενεργητική και την παθητική σύνταξη
• Ποια ρήματα σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά
• Πώς κάνουμε έναν απολογισμό (για όσα είδαμε, ακούσαμε, μάθαμε και αισθανθήκαμε) μετά από επίσκεψη σε κάποιο χώρο
• Πώς πείθουμε κάποιον, δικαιολογώντας αυτά που λέμε
• Πώς ξεχωρίζουμε τα μεταβατικά από τα αμετάβατα ρήματα, καθώς και τα ρήματα που παίρνουν αντικείμενο από αυτά που παίρνουν κατηγορούμενο
• Πώς επιλέγουμε τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε από ενημερωτικά κείμενα

Κείμενα:

1. Στο μουσείο (ποίημα)
2. Το άγαλμα που κρύωνε (λογοτεχνική αφήγηση)
3. Άρθρα–παρουσιάσεις (Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Κορίνθου, Μουσείο Αρχαίων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μουσικών Οργάνων Θεσσαλονίκης, Μουσείο Αφής, Ελληνικό Παιδικό Μουσείο)
4. Κατάλογοι μουσείων (Θεματικός κατάλογος μουσείων, Πάμε ... μουσεία;)

  

[Μπροστά στις Καρυάτιδες]

βλ. Ανθολόγιο Λογοτεχνικών κειμένων Ε΄-Στ΄Δημοτικού ψηφιακό σχολείο εδώ

Μπροστά στις Καρυάτιδες, τις μαρμαρένιες κόρες, σταθήκαμε θαυμάζοντας κι οι δυο μας ώρες κι ώρες. Ακίνητα τα μάτια σου έδειχναν κάποια λύπη για κείνην που μας έκλεψαν κι από τις άλλες λείπει στην ξενιτιά, στη σκοτεινιά, στα πέρατα του κόσμου... Μα εγώ τις έβρισκα σωστές, όλες σωστές εμπρός μου κι έλεγα πως θα γύρισε κι εκείνη από τα ξένα· γιατί μετρούσα, αγάπη μου, μαζί μ' αυτές και σένα. Ιωάννης Πολέμης

Κεφάλαιο 41ο: Τα κράτη της Βόρειας Αμερικής

• ­τα κράτη και οι μεγαλύτερες πόλεις της Βόρειας Αμερικής

βλ. Ψηφιακό σχολείο εδώ

Το μεγαλύτερο κράτος σε έκταση, αλλά και από τα μεγαλύτερα του κόσμου είναι ο Καναδάς.

Όμως παρόλο που είναι πολύ μεγάλος σε έκταση, ο πληθυσμός του είναι αραιοκατοικημένος αφού μόλις το 50% του συνολικού εδάφους του κατοικείται. Και αυτός ο πληθυσμός είναι μαζεμένος κυρίως στις περιοχές των Μεγάλων λιμνών και στην κοιλάδα του ποταμού Αγίου Λαυρεντίου.

Ο Καναδάς θεωρείται ένα από τα πλουσιότερα κράτη του κόσμου αφού παρουσιάζει μεγάλη βιομηχανική και γεωργική ανάπτυξη.
Μεγάλες πόλεις του είναι το Μόντρεαλ, το Τορόντο, το Κεμπέκ, ενώ πρωτεύουσα του είναι η Οτάβα. Όλες αναπτύχθηκαν, αφού είναι κτισμένες σε εύφορες πεδιάδες, με παρουσία λιμνών και ποταμών και άφθονες πρώτες ύλες. Επίσης το υδρογραφικό δίκτυο ευνοεί την ανάπτυξη των καλλιεργειών, την άρδευση καθώς και την υδροηλεκτρική παραγωγή.

                                                                                                                                                        

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η. Π. Α.) αποτελούνται από 50 πολιτείες.

 Καθεμία από αυτές έχει τη δική της τοπική κυβέρνηση, η οποία διεκπεραιώνει τα προβλήματα των πολιτών της. Όλες μαζί οι πολιτείες διαμορφώνουν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία διοικείται από τον Πρόεδρο και το Κογκρέσο που εκλέγονται απευθείας από τον αμερικανικό λαό.

Ο Λευκός Οίκος της Ουάσινγκτον είναι η κατοικία και ο χώρος εργασίας του Προέδρου και του Αντιπρόεδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Έλαβε το όνομά του το 1901 λόγω του λευκού χρώματος του εξωτερικού του.

Μεγάλες πόλεις των Η. Π. Α. είναι η πρωτεύουσα Ουάσιγκτον, η Νέα Υόρκη, το Ντάλας, η Νέα Ορλεάνη, η Ατλάντα, το Σιάτλ, το Κλίβλαντ κ. ά.

ΚΛΙΚ

Με τη βοήθεια του χάρτη σου προσπάθησε να βρεις τις 25 μεγάλες πόλεις από το παρακάτω παιχνίδι

ΚΛΙΚ


Η Νέα Υόρκη με τους πολλούς ουρανοξύστες

Το άγαλμα της Eλευθερίας είναι ένα ψηλό άγαλμα, το οποίο εικονίζει την Ελευθερία ως γυναικεία μορφή και βρίσκεται σε ένα νησάκι στην είσοδο του λιμανιού της Νέας Υόρκης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δυο περιοχές των Η. Π. Α. που είναι και μακριά από την ηπειρωτική χώρα: Η Αλάσκα και η Χαβάη. Και οι δύο περιοχές είναι με ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον λόγω των λιμνών, των ποταμών, των βουνών των δασών και των πάγων της πρώτης και των παρθένων ακτών της και των ηφαιστείων της, η δεύτερη.

Το Μεξικό είναι το μεγαλύτερο κράτος της Κεντρικής Αμερικής και συνδέει Βόρεια και Νότια Αμερική.

Παρουσιάζει μεγάλη ιστορία και αξιόλογο πολιτισμό, ο οποίος δημιουργήθηκε από τους Αζτέκους και τους Μάγια, δηλαδή πριν από την ανακάλυψη της Αμερικής.
Επίσης λέγεται και Λατινική Αμερική - μαζί με τις άλλες χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής - λόγω του ότι τα ισπανικά (λατινική γλώσσα) είναι η κυρίαρχη γλώσσα σε πολλές από τις παραπάνω περιοχές.
Το κλίμα του χαρακτηρίζεται από ψηλές θερμοκρασίες και λίγες βροχές ενώ επηρεάζεται τόσο από τα ψυχρά ρεύματα του Ειρηνικού όσο και από τα θερμά του κόλπου του Μεξικού και έτσι όλο το χρόνο παρουσιάζει σχεδόν ίδια θερμοκρασία

Πρωτεύουσα του Μεξικού είναι η πόλη του Μεξικού που έχει περίπου 20.000.000 κατοίκους και βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο (2.240 μ.)

Κεφάλαιο 3: Οι Βαλκανικοί πόλεμοι

βλ. παρουσίαση με διαφάνειες από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας    εδώ

βλ. σχεδιάγραμμα του μαθήματος από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

• Για ποιο λόγο τα βαλκανικά κράτη συνεννοήθηκαν μεταξύ τους καταλήγοντας στους βαλκανικούς πολέμους;
• Ποια βαλκανικά κράτη συμμάχησαν εναντίον των Τούρκων και τι διεκδικούσαν;
• Πότε ξέσπασε ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος και πώς προετοιμάστηκε η Ελλάδα κατάλληλα για τον πόλεμο αυτόν;
• Ποιες ήταν οι κινήσεις του ελληνικού στρατού και στόλου και ποια τα αποτέλεσματα;
• Πότε και πώς απελευθερώθηκε η Θεσσαλονίκη;
• Πότε και πώς τερματίστηκε ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος;
• Ποιες συνέπειες είχε για την Τουρκία ο πόλεμος αυτός;
• Γιατί και πότε έγινε ο Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος και πώς έληξε;
• Τι γνωρίζεις για τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου;
• Ποια υπήρξαν τα αποτελέσματα των Βαλκανικών Πολέμων για την Ελλάδα;

 Λαϊκή λιθογραφία της εποχής. Τα έθνη της Βαλκανικής, Βούλγαροι,

Έλληνες, Σέρβοι και Μαυροβούνιοι, ενώθηκαν κατά της Οθωμανικής

Αυτοκρατορίας στον Α' Βαλκανικό Πόλεμο, σημειώνοντας σημαντικές

νίκες. Συλλογή Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος

Λαϊκή λιθογραφία που απεικονίζει την παράδοση της Θεσσαλονίκης στον διάδοχο Κωνσταντίνο, επικεφαλής του ελληνικού στρατού, από τον Τούρκο Ταχσίν πασά (27 Οκτωβρίου 1912). Η ταχεία ελληνική προέλαση προς τη Θεσσαλονίκη απέτρεψε την είσοδο των Βουλγάρων στην πόλη. Συλλογή Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος.

Κεφάλαιο 2: Το κίνημα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου

βλ. παρουσίαση με διαφάνειες από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας   εδώ

βλ. σχεδιάγραμμα του μαθήματος από το 8ο Δημοτικό Σχολείο Νάουσας εδώ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

• Ποια ήταν τα αίτια στην οικονομική και πολιτική ζωή  που οδήγησαν  στο κίνημα στο Γουδί;
• Ποια ήταν τα αιτήματα των επαναστατών και ποιες εξελίξεις ακολούθησαν στην πολιτική κατάσταση της χώρας;
• Ποιες ήταν οι κύριες επιδιώξεις του Ελευθερίου Βενιζέλου;
• Σε ποιες  μεταρρυθμίσεις προχώρησε το κόμμα των "Φιλελευθέρων" μετά τη νίκη του στις εκλογές το 1910;
• Πώς αντιμετωπίστηκαν τα προβλήματα αναδιοργάνωσης του στρατού, τα εργατικά  ζητήματα και  το αγροτικό πρόβλημα;
• Τι γνωρίζετε για την εξέγερση στο Κιλελέρ;

για Ελευθέριο Βενιζέλο βλ. εδώ 







Μαρίνος Αντύπας εδώ 
για την εξέγερση στο Κιλελέρ βλ. εδώ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 71ο: ΟΓΚΟΣ ΚΥΛΙΝΔΡΟΥ

βλ. Ψηφιακό σχολείο εδώ


 

Κεφάλαιο 40ο: Οι κάτοικοι της Βόρειας Αμερικής

• οι ιθαγενείς και οι σημερινοί κάτοικοι της Βόρειας Αμερικής.
• η πολυπολιτισμική κοινωνία της Βόρειας Αμερικής

βλ. Ψηφιακό σχολείο εδώ

Η Αμερική ανακαλύφτηκε από το μεγάλο εξερευνητή και θαλασσοπόρο Χριστόφορο Κολόμβο το 1492, στην προσπάθειά του να φτάσει στις Ινδίες.

Τότε, ζούσαν εκεί, διάφορες φυλές ιθαγενών, οι Ινδιάνοι. Συγκεκριμένα οι Ινδιάνοι της Βόρειας Αμερικής που ήταν οι Απάτσι, Σιου, Μοϊκανοί, Ινουίτ (Εσκιμώοι), Αζτέκοι και Μάγια κ. ά., μαζί με αυτούς της Νότιας Αμερικής ανέρχονταν σε 30 ή 45 εκατομμύρια.

Στην Αμερική έφτασαν πρώτα οι Άγγλοι, οι Ιρλανδοί, οι Γάλλοι, και οι Ισπανοί.

οι πρώτοι Ιρλανδοί μετανάστες στην Αμερική

Σιγά - σιγά, εκτόπισαν τους ντόπιους και άρχισαν οι ίδιοι να εκμεταλλεύονται την εύφορη γη και τον ορυκτό πλούτο της. Μάλιστα,  όταν ο Πρόεδρος της Αμερικής Φράνκλιν Πιρς, το 1854, ζήτησε από αυτούς να του παραδώσουν τη χώρα τους, αγοράζοντάς την, η απάντηση του αρχηγού μιας φυλής Ινδιάνων, ήταν: "Η γη δεν ανήκει σε κανέναν άνθρωπο, ο άνθρωπος ανήκει  στη γη".

Σήμερα δεν ξεπερνούν τις 450.000, ζουν στα όρια της φτώχειας εξαιτίας της ανεργίας, κάνουν διάφορες δουλειές για να επιζήσουν και ο μέσος όρος της ζωής τους δεν ξεπερνάει τα 45 χρόνια.

Αυτοί οι λίγοι ιθαγενείς, οι απόγονοι των πρώτων αποίκων, οι μαύροι απόγονοι των σκλάβων που μεταφέρθηκαν από την Αφρική και οι μετανάστες του τελευταίου αιώνα συνθέτουν τις σημερινές πολυπολιτισμικές κοινωνίες της Βόρειας Αμερικής.

Στις Η.Π.Α. και στον Καναδά συναντάμε όλες τις ανθρώπινες φυλές, θρησκείες. γλώσσες, ήθη και έθιμα και πολιτισμούς. Τα τελευταία 150 χρόνια και αρκετοί Έλληνες έχουν μεταναστεύσει στην Αμερική για διάφορους λόγους (κυρίως οικονομικούς).

Έλληνες επιβιβάζονται σε βάρκες για να μεταβούν σε υπερωκεάνιο που θα τους μεταφέρει στις ΗΠΑ (Πάτρα, 1910)

Πάρα πολλοί Έλληνες ομογενείς μεγαλούργησαν σε πολλούς επιστημονικούς κλάδους, καθώς και σε άλλους επαγγελματικούς και κοινωνικούς χώρους.

Βέβαια οι περισσότεροι από αυτούς κράτησαν τα ελληνικά ήθη και έθιμα, τη θρησκεία, τη γλώσσα και μεταδίδουν και στους απογόνους τους τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική κουλτούρα.