Δευτέρα 9 Ιανουαρίου 2023

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

 "Επιχειρηματολογικά κείμενα"


 
Η πιο συνηθισμένη δομή μιας παραγράφου επιχειρηματολογικού κειμένου είναι η εξής:

Α) Η παράγραφος αρχίζει συνήθως με μια περίοδο που συμπυκνώνει το θέμα της παραγράφου
  και γι’ αυτό την ονομάζουμε θεματική περίοδο.
Β) Ακολουθούν τα επιχειρήματα, δηλαδή οι λεπτομέρειες που στηρίζουν αυτή την ιδέα.
Γ) Η παράγραφος καταλήγει με ένα συμπέρασμα, μια κατακλείδα.

Το είδος των επιχειρημάτων που στηρίζουν τη θεματική περίοδο ποικίλλουν: 
1) με παραδείγματα, αν η θεματική περίοδος μπορεί να διευκρινιστεί με παραδείγματα
2) με σύγκριση, αν η θεματική περίοδος μας οδηγεί να επισημάνουμε ομοιότητες και/ή διαφορές ανάμεσα σε πρόσωπα, πράγματα και ιδέες
3) με αιτιολόγηση, αν η θεματική περίοδος μας παρακινεί να ρωτήσουμε «γιατί;»

  • Να εντοπίσεις στο παρακάτω κείμενο τη θεματική περίοδο και την κατακλείδα σε κάθε παράγραφο και τον τρόπο ανάπτυξης των επιχειρημάτων υπέρ της μεσογειακής διατροφής.

Μεσογειακή Διατροφή
           Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες που βρέθηκε ότι είχαν οι κάτοικοι της Κρήτης και της Νότιας Ιταλίας στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Είναι ξακουστή για τις ευεργετικές της ιδιότητες καθώς προφυλάσσει από εμφράγματα του μυοκαρδίου και από διάφορες μορφές καρκίνου, είναι φτωχή σε θερμίδες, τονώνει τον οργανισμό, βοηθάει την καλή λειτουργία του εντέρου κ.ά. 
          Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ζουν περισσότερο, ενώ πολύ σπανιότερα σε σχέση με τους Αμερικανούς και τους Βορειοευρωπαίους πάσχουν από καρκίνο εντέρου και στήθους ή καρδιακές παθήσεις.
       Το μενού είναι απλό και στηρίζεται στη λιτή διατροφή: χορταρικά, φρούτα, όσπρια, λαχανικά, αγνό τυρί, ζυμωτό μαύρο ψωμί, ωμό ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, λίγο σπιτικό κρασί και ψάρια!
       Αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής διατροφής (η υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και ακόρεστων λιπαρών), προστατεύουν εκτός των άλλων, και το δέρμα από τα σημάδια του χρόνου, δηλαδή τις ρυτίδες. Και σε συνδυασμό με καθημερινή σωματική άσκηση (π.χ. περπάτημα, χορός, κλπ) το Μεσογειακό διατροφικό μενού αποτελεί συνταγή για μακροζωία, υγεία και ομορφιά.






Δευτέρα 26 Δεκεμβρίου 2022

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!!!

 



Χρόνια πολλά παιδιά σε εσάς και στις οικογένειές σας,

 με δύο αφιερώσεις μου, τις οποίες αλίευσα από το διαδίκτυο...

Να περνάτε καλά!





Πέμπτη 22 Δεκεμβρίου 2022

ENOTHTA 9 ΒΙΒΛΙΟ Ε΄ΔΗΜ: ΜΗΧΑΝΙΚΗ

 ΚΕΦ. 9.5/9.6: Η τριβή-Μια σημαντική δύναμη/Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η τριβή 


ΔIΔAKTIKOI ΣTOXOI:
  • Να διαπιστώσουν οι μαθητές πειραματικά την εμφάνιση της τριβής, όταν προσπαθούμε να θέσουμε σε κίνηση ένα σώμα.
  • Να διαπιστώσουν οι μαθητές πειραματικά τα αποτελέσματα της τριβής.
  • Να διαπιστώσουν οι μαθητές πειραματικά τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η τριβή.



βλ. διαφάνειες για τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η τριβή εδώ


Εξαρτάται:
  • από το βάρος των υλικών που κινούνται πάνω σε μια επιφάνεια

Η τριβή αυξάνεται, όταν αυξάνεται το βάρος του σώματος που κινείται σε μια επιφάνεια. Στην παραπάνω εικόνα η τριβή που αναπτύσσεται όταν προσπαθούμε να κινήσουμε ένα σώμα διπλάσιου βάρους είναι διπλάσια, γι αυτό χρειάζεται διπλάσια δύναμη.


Δεν εξαρτάται:
  • από το εμβαδόν των επιφανειών που τρίβονται.
Στην παραπάνω εικόνα η τριβή είναι ίδια είτε προσπαθούμε να κινήσουμε το κουτί με τη μικρή είτε με τη μεγάλη πλευρά του.

Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2022

 Κεφάλαιο 22: ΣΥΓΚΡΙΣΗ-ΔΙΑΤΑΞΗ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ


Για να συγκρίνουμε δύο κλάσματα μπορούμε να κάνουμε τη διαίρεση μεταξύ αριθμητών και παρονομαστών και να συγκρίνουμε τους αριθμούς (φυσικούς ή δεκαδικούς) που προκύπτουν  (π.χ. 3/8, 5/12 = 0,375 , 0,416...)

  • Στα ομώνυμα κλάσματα μεγαλύτερο είναι αυτό με τον μεγαλύτερο αριθμητή.
  • Στα ετερώνυμα κλάσματα με ίδιο αριθμητή μεγαλύτερο είναι αυτό με τον μικρότερο παρονομαστή.
  • Τα ετερώνυμα τα συγκρίνουμε κάνοντάς τα ομώνυμα και ισοδύναμα με τα αρχικά:

Ο αριθμός που διαλέγουμε να πολλαπλασιάσουμε και τους δύο όρους των κλασμάτων θα πρέπει να είναι ο κατάλληλος ώστε να μας δίνει το Ε.Κ.Π. των παρονομαστών (στο παραπάνω παράδειγμα το Ε.Κ.Π. των αριθμών 8 και 12 είναι ο 24 και αυτός θα πρέπει να είναι ο νέος παρονομαστής)


Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 2022

 "Διαφημίσεις"



Η διαφήμιση πληροφορεί και ενημερώνει για τα προϊόντα που υπάρχουν στην αγορά. Βέβαια το κάνει τις περισσότερες φορές ελκυστικά για να πείσει τον καταναλωτή να τα αγοράσει. Άραγε λέει την αλήθεια; Ή μήπως προβάλλει μόνο τα πλεονεκτήματα ενός προϊόντος και δεν αναφέρεται καθόλου στα τυχόν μειονεκτήματα; 
Η διαφήμιση συνήθως αποτελείται:
  • από μια εικόνα (αν είναι έντυπη η διαφήμιση)
  • από το όνομα του προϊόντος
  • από το όνομα της κατασκευαστικής εταιρείας (φίρμα ή μάρκα)
  • από ένα "σλόγκαν" δηλαδή μια λιγόλογη φράση που την καταλαβαίνουμε αμέσως, έξυπνη, διασκεδαστική ή εντυπωσιακή, εύκολη για να την απομνημονεύσουμε και να την επαναλάβουμε. 
  • από ένα κείμενο που σχολιάζει ή περιγράφει το προϊόν (περιγραφικό κείμενο)







βλ. Βιβλίο Γραμματικής. Ενότητα 7, Μέρος 3ο, Τα επίθετα"Τα παραθετικά των επιθέτων" , Συγκριτικός βαθμόςΥπερθετικός βαθμόςΕξαιρέσεις σσ.107-111, Ενότητα 12,

 Μέρος 3ο, Το επίρρημα, "Τα παραθετικά των επιρρημάτων", σσ. 165-166


 Κεφάλαιο 21: ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ



Ισοδύναμο κλάσμα γίνεται 
είτε με πολλαπλασιασμό των δυο όρων του κλάσματος


είτε με διαίρεση π. χ.





Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου 2022

Εδέσματα και συνταγές των Αρχαίων Ελλήνων

 



Στα γεύματα και στα δείπνα τα τραπέζια ήταν γεμάτα με ψωμί, με κρέατα και χορταρικά, κι ακόμη με ελιές, πίτες, γλυκίσματα και φρούτα. Φυσικά και με άφθονο κρασί.

Από τα όσπρια, γνωστά στους αρχαίους ήταν τα φασόλια, οι φακές, τα ρεβίθια (που τα προτιμούσανε ψημένα), τα μπιζέλια και τα κουκιά, που τα έτρωγαν, συνήθως, σε πουρέ (έτνος).

Για το έτνος, δηλαδή τη σημερινή φάβα, ξετρελαινόταν ο Ηρακλής, και ο Αριστοφάνης (445-386 π.Χ.) δεν χάνει την ευκαιρία να τον σατιρίσει:


Ήρθες, αγαπητέ Ηρακλή; Πέρασε μέσα.
Η Περσεφόνη μόλις έμαθε ότι έφτασες,
αμέσως βάλθηκε να ζυμώνει καρβέλια,
έβαλε δυο τρεις χύτρες στη φωτιά
με όσπρια τριμμένα και φάβα, και στη θράκα
ένα ολάκερο βόδι • ψήνει ακόμη
γλυκά και πίτες. 
                  («Βάτραχοι» 503-507)


Από τα απαραίτητα, στο τραπέζι, ήταν και το λάδι. Φημισμένα ήταν τα λάδια της Σάμου και της Ικαρίας.

Οι αρχαίοι συνήθιζαν να βγάζουν λάδι από άγουρες ελιές, που το προτιμούσανε στις σαλάτες τους. Επίσης από τα αμύγδαλα και τα καρύδια έβγαζαν ένα είδος λαδιού, καλό για τα γλυκίσματα τους.

Από τα απαραίτητα επίσης στο καθημερινό τραπέζι ήταν το γάλα και το τυρί, που όμως ήταν στις πόλεις από τα σπάνια αγαθά.

Μάλιστα οι διαιτολόγοι συνιστούσαν, για τους αθλητές, το μαλακό τυρί. Πολλές φορές, για να πήξει καλά το τυρί, έβαζαν μέσα στο γάλα, που 'βραζε, ένα κωναροειδές φυτό, κνήκον ή οκνήκος.

Φυσικά, τα σκόρδα και τα κρεμμύδια ήταν στο καθημερινό μενού. Ορισμένοι όμως έβρισκαν αυτό το είδος της διατροφής χωριάτικο (όπως και σήμερα).

Από τα εκλεκτότερα εδέσματα ήταν οι κοχλιοί, τα σαλιγκάρια, που τα έτρωγαν οι Κρητικοί από την εποχή του Μίνωα.




Τα μικρά πουλιά, σπίνους, τσίχλες, ακόμη και τους λαγούς, αφού τα ψήνανε, τα διατηρούσανε μέσα σ' ευωδιαστό λάδι. Μάλιστα, τα παραγεμίζανε με διάφορα καρυκεύματα, κάτι που συνηθίζεται και σήμερα στα χωριά της Μάνης.

Για τη φτωχολογιά οι σούπες ήταν το πιο συνηθισμένο καθημερινό φαγητό. Έτρωγαν βέβαια και ψαρόσουπες, που η πλούσια όμως τάξη τις απέφευγε!

Ένας ζωμός που ευχαριστούσε ιδιαίτερα τον Ηρακλή (οι αρχαίοι είχαν να λένε για τη λαιμαργία του) ήταν από μπιζέλια.

Στα χορταρικά έριχναν μια σάλτσα φτιαγμένη από λάδι, δριμύ ξύδι, διάφορα καρυκεύματα, ακόμη και μέλι.

Ας δούμε μερικά «εδέσματα» που συναντάμε στον Αριστοφάνη:

ΛΑΜΑΧΟΣ: Φέρε μου παστό μες σ' ένα φύλλο.
ΔΙΚΑΙΟΠΟΛΙΣ: Πιάσε μου φύλλα• εκεί ψήνω τα ψάρια.
(«Αχαρνής», 1198-1199)

Γυναίκα, βράσε μπόλικα φασόλια, ρίξε και στάρι,
φέρε μας λίγα σύκα (...)
Ας φέρει κάποιος απ' το σπιτικό μου
την τσίχλα και δυο σπίνους• είχε κι ανθόγαλο
και τέσσερα κομμάτια λαγού.
(«Ειρήνη», 1144-1145, 1149-1150)

Κι αλλού στο ίδιο έργο:

Η κότα ψήθηκε
το παστέλι του σουσαμιού ζυμώθηκε
Τις τσαπέλες με τα σύκα
και τις θρούμπες τις ελιές.


Τα κρέατα ήταν πανάκριβα, παρά τις πολλές θυσίες που γίνονταν για τους θεούς. Φθηνότερο, συγκριτικά, ήταν το χοιρινό, που για τους φτωχούς όμως ήταν κι αυτό απλησίαστο.

Στην ύπαιθρο βέβαια έτρωγαν συχνότερα κρέας, αφού μπορούσαν να θρέψουνε στις αυλές τους και τους κήπους πουλερικά, γουρουνόπουλα, κατσίκια κι αρνιά.

Οι Αθηναίοι, πλούσιοι και φτωχοί, είχαν μεγάλη αδυναμία στα θαλασσινά και στα όστρακα. Μεγάλη ζήτηση είχαν στην αθηναϊκή αγορά παστά ψάρια από τον Ελλήσποντο και τον Εύξεινο Πόντο και φυσικά καθετί που 'φτανε από την κοντινή λίμνη της Κωπαΐδας.

Και τα χέλια, όμως, ήταν πανάκριβα, αφού, γύρω στο τέλος του 5ου π.Χ. αιώνα, στοίχιζαν τρεις δραχμές το ένα, όσο κόστιζε κι ένα μικρό γουρουνόπουλο, ποσό μεγάλο για την εποχή.

Για το λαό, όμως, οι σαρδέλες του Φαλήρου ήταν το πιο συνηθισμένο θαλασσινό, μαζί με κριθαρένιο -ψωμί. Κάθε αύξηση της φαληρικής σαρδέλας έβαζε σ' ανησυχία το φτωχόκοσμο.

Το σπαρτιατικό μενού δεν συγκινούσε βέβαια τους άλλους Ελληνες. Ακόμη και τις γιορτινές μέρες δεν ήταν τίποτα το σπουδαίο. Έφτανε ένα βραστό χοιρινό, λίγο κρασί και καμιά πίτα γλυκιά για να ενθουσιάσει τους Σπαρτιάτες, που το καθημερινό τους ήταν μια κούπα από «μέλανα ζωμό» κι ένα κομμάτι από ψωμί.
  • Βρείτε και καταγράψτε περιληπτικά τα φαγητά και τις διατροφικές συνήθειες των Αρχαίων Ελλήνων:




βλ. Βιβλίο Γραμματικής. Ενότητα 16, Μέρος 4ο, Σύνταξη, "Οι υποθετικές προτάσεις",